De geur van brood

Ik heb iets met brood, met de geur, met het eten ervan, met het zien van mooie broden, en met de gedachte eraan, als een soort oervoedsel, een basis waar je niet zonder kunt. Ik ben een echte Nederlander door te lunchen met boterhammen, maar doe ook graag als de Fransen door bij een goede maaltijd ook lekker knapperig brood te serveren. Ik vind het geweldig als ik mijn deeg zie rijzen, en heb met grote interesse een BBC-documentaire gevolgd. Hierin proberen dorpsbewoners de plaatselijke bakker (de winkel, niet de eigenaar) nieuw leven in te blazen als ontmoetingspunt voor de dorpelingen, door het bakken en verkopen van bijzonder brood. Het heeft me onder andere geïnspireerd tot het zelf bakken van een focaccia met blauwe kaas, en het bakken heeft me evenveel plezier gegeven als het opeten. De grootste voldoening gaf het me om ook mijn partner ervan te zien smullen…

Misschien spreekt het me zo aan omdat het zo aards is, omdat het gaat over bloem en gist en juiste verhoudingen en kneden met je handen, als tegenhanger van waar ik me in mijn werk als coach mee bezig houdt. Daar gaat het om hoe geneest van een burnout, hoe je omgaat met stress en met alsmaar van alles moeten, en hoe je verder leeft na een groot verlies.

Een van mijn favoriete boeken is ‘de geur van brood’.

Het gaat over een vrouw die na een vakantieliefde met een jonge Franse bakker een stukje zuurdesem als souvenir meeneemt, en daarna 33 jaar lang de dag steevast begint met het bakken van brood. Dit houdt ze ook vol tijdens een succesvolle carrière en nadat ze moeder is geworden van een tweeling. Het zuurdesem moet regelmatig ‘gevoed’ worden, zodat het zich steeds weer vermeerdert, en er dus eindeloos brood mee te maken is. Het bakken van het brood is het houvast in het woelige gezinsleven, en het teken dat ze zich levend en tevreden voelt. Plotseling stopt ze hier echter mee, en haar man neemt in het geheim het ‘beheren’ van het zuurdesem van haar over, in de hoop dat ze ooit weer brood zal gaan bakken. Als het verhaal zich ontvouwt blijkt dat ze gestopt is met bakken omdat ze op het punt staat om onder te gaan in haar grote verdriet; een van haar kinderen is verdronken in de vijver in de tuin, de vijver waar zij op had gestaan dat die zou worden aangelegd. Na vele verwikkelingen en deels bitterzoete gebeurtenissen, komt er een keerpunt en leert ze om te gaan met haar grote verdriet. Met als hulpmiddel het bakken van brood, als voedsel voor haar zelf, haar man en overgebleven zoontje. Uiteindelijk lukt het haar, en de mensen om haar heen, zelfs weer blijdschap en geluk te kunnen ervaren.

Het boek is grappig en lijkt in eerste instantie wat luchthartig en oppervlakkig. Maar het verhaal eronder is groots, en spreekt van de kracht van overleven. Eerst stapje voor stapje, later ook weer met kwaliteit van leven. Naast brood komt er ook een eigenwijze geit in voor, keert haar jeugdliefde de Franse bakker nog even terug, en spelen ook opa en oma grappige en ontroerende rollen. Net als in het echte leven, waar onder andere  humor, genieten van dagelijkse dingen, en de hulp van lieve mensen een tegenwicht bieden voor de donkere momenten in het leven. De dagen zullen nooit meer hetzelfde zijn, maar ze worden wel weer mooier.

Simône

‘De geur van brood’  van Sarah-Kate Linch, uitgeverij De Kern